This page is hosted for free by cba.pl, if you are owner of this page, you can remove this message and gain access to many additional features by upgrading your hosting to PRO or VIP for just 5.83 PLN.
Do you want to support owner of this site? Click here and donate to his account some amount, he will be able to use it to pay for any of our services, including removing this ad.
Strony WWWSerwery VPSDomenyHostingDarmowy Hosting CBA.pl

Linux Tomasz Ziobro

Linux
Podstawowe komendy i polecenia w Linux

1. Polecenia związane z użytkownikami, grupami, loginami i zamykaniem systemu
shutdown(zamykamy Linuxa)


adduser (dodajemy nowego użytkownika)

newgrp (dodajemy nową grupę)

passwd (zmieniamy hasła)

logout (wylogowanie się)

who (sprawdzamy kto jest aktualnie zalogowany)

users (j/w)

w (j/w)

whoami (sprawdzamy kim jesteśmy)

mesg (zezwolenie na przyjmowania komunikatów)

write (wysłanie wiadomości do danego użytkownika)

wall (j/w tylko do wszystkich użytkowników)

rwall (j/w tylko do wszystkich w sieci)

ruser (wyświetla użytkowników pracujących w systemie)

talk (możliwość interaktywnej rozmowy)

finger(szczegółowe informacje o użytkownikach)

su (zmieniamy się w innego użytkownika)

chmod (zmieniamy parametry pliku)

chown (zmieniamy właściciela pliku)

chgrp (zmieniamy jaka grupa jest właścicielem pliku)


2. Polecenia związane z plikami i katalogami

Polecenia związane z katalogami

ls (pokazuje nam zawartość katalogu)

dir (okrojona wersja ls, pochodząca z msdos'a)

pwd (pokazuje nam katalog w którym się znajdujemy)

cd (zmieniamy katalog)

rmdir (usuwamy katalog)

mkdir (nowy katalog)

Polecenia związane z plikami

cat (edytowanie tekstu)

rm (usuwamy plik(i))

Polecenia związane z kopiowaniem i przenoszeniem, plików i katalogów

mv (przenosimy plik lub zmieniamy jego nazwę)

cp (kopiujemy plik)

mvdir (przenosimy katalog lub zmieniamy jego nazwę)


3. Polecenia związane z procesami

ps (pokazuje nam jakie procesy są aktualnie wykonywane)

kill ("zabijamy" procesy)


4. Polecenia związane z pomocą

help (wyświetla nam wszystkie polecenia w Linuxie)

man (pokazuje nam pomoc do programu)


5. Polecenia związane z kompresją i archiwizacją

gzip(kompresuje nam archiwum *.gz)

tar (archiwizuje nam archiwum *.tar)

I. Polecenia związane z użytkownikami, grupami, loginami i zamykaniem systemu:
shutdown


|-Przeznaczenie: zamykanie systemu
|-Parametry: shutdown [minuty] [informacja dla zalogowanych użytkowników]
| shutdown - natychmiastowe zamknięcie systemu
| shutdown now - j/w
| shutdown 0 (zero) - j/w
| shutdown 2 - system zamknie się za 2minuty
| shutdown 2 2minuty do wył. systemu - system zamknie się za 2minuty pokazując komunikat
|-Opis: to polecenie służy do zamykania systemu, jest możliwość ustawienia tej komendy, żeby
| zamknęła Linuxa za np. 2 min. powiadamiając zalogowanych użytkowników

adduser
|-Przeznaczenie: dodawanie nowego użytkownika
|-Parametry:adduser [nazwa użytkownika]
| adduser jan - dodaje użytkownika do komputera o nazwie (imieniu) jan
|-Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root masz prawo dostępu do tej komendy,    jeśli nie jesteś musisz
| się najpierw przelogować na root'a

newgrp
|-Przeznaczenie: dodawanie nowej grupylub przełączanie na inną
|-Parametry:newgrp [nazwa grupy]
| newgrp programmers - dodaje nową grupę o nazwie programmers
|-Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root masz prawo dostępu do tworzenia grupy, jeśli nie masz
| prawo do zmieniania się międz nimi

passwd
|-Przeznaczenie: zmiana hasła
|-Parametry: passwd [użytkownik]
| adduser - zmienia hasło loginu na którym jesteś zalogowany
| adduser thomson - zmienia hasło użytkownika thomson, jeśli jesteś zalogowany jako root i nie
| musisz znać poprzedniego hasła zwykłego użytkownika
|-Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root masz prawo dostępu do tej komendy, jeśli nie jesteś musisz
| się najpierw przelogować na root'a

logout
|-Przeznaczenie: służy do wylogowania się
|-Parametry: brak
|-Opis: po wpisaniu polecenia widzimy napis do zalogowowania się

who
|-Przeznaczenie: sprawdzamy kto jest aktualnie zalogowany
|-Parametry: who [parametry]
| who - pokazuje np: root tty01 Dec 13 12:42
| who am i - pokazuje nam informacje o naszym loginie
|-Opis: możesz za pomocą tego polecenia sprawdzić kto jest zalogowany lub    "kim" jesteś w systemie

users
|-Przeznaczenie: pokazuje kto jest zalogowany
|-Parametry: brak
|-Opis: ta komenda jedynie pokazuje po przecinku nazwy użytkowników zalogowanych w systemie

w
|-Przeznaczenie: pokazuje kto jest zalogowany
|-Parametry: brak
|-Opis: po wpisaniu widzisz napisy :
| 8:43pm up 13 min, 3 users, load average: 0.07, 0.20, 0.20
| USER TTY FROM LOGIN@ IDLE JCPU PCPU WHAT
| ^^^a co poszczególne rzeczy oznaczają^^^
| 8:43pm - bieżaca godzina (20:43)
| up 13 min - jak długo pracuje nasz system (13min)
| 3 users - ilu użytkowników pracuje w systemie
| load average - obciążenie systemu przez programy
| USER - identyfikator użytkownika
| TTY - nazwa terminalu
| FROM - informacja dodatkowa
| LOGIN@ - godzina zalogowania
| IDLE - ile czasu upłynęło od ostatniego naciśnięcia klawisza
| JCPU - czas zużyty przez wszystkie programy na danym terminalu
| PCPU - oraz przez wszystkie programy w danym momencie
| WHAT - nazwa aktywnego procesu

whoami
|-Przeznaczenie: sprawdzamy nazwą loginu na którym się zalogowaliśmy
|-Parametry: brak
|-Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root to wyświetla napis w następnej linijce    "root"

mesg
|-Przeznaczenie: zezwolenie lub nie na przyjmowania komunikatów
|-Parametry: adduser [Yn]
| mesg y - możesz otrzymywać wiadomości
| mesg n - nie możesz otrzymywać wiadomości
|-Opis: jest to możliwość ustawienia czy do ciebie mają przychodzić komunikaty

write
|-Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów
|-Parametry: write [użytkownik] [wiadomość]
| write pasternak wiadro - wysłanie wiadomości do użytkownika pasternak, u pasternaka pojawi się tekst:
| Message from silverstar!root on tty1 at 23:33 wiadro
| po polsku i ludzku: "Wiadomość od root wysłana o godz. 23:33" i teraz  wiadomość "wiadro"
|-Opis: polecenie daje możliwość wysłania komunikaty do wybranej osoby

wall
|-Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów
|-Parametry: wall [plik tekstowy]
| wall mes.txt - wysłanie do wszystkich użytkowników wiadomości z pliku mes.txt
|-Opis: polecenie daje możliwość wysłania wiadomości do wszystkich osób

rwall
|-Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów
|-Parametry: wall [plik tekstowy]
| wall mes.txt - wysłanie do wszystkich sieci wiadomości z pliku mes.txt
|-Opis: polecenie daje możliwość wysłania wiadomości do wszystkich sieci

ruser
|-Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów
|-Parametry: wall [plik tekstowy]
| wall mes.txt - wysłanie do wszystkich pracujących w systemie użytkowników wiadomości z pliku mes.txt
|-Opis: polecenie daje możliwość wysłania wiadomości do wszystkich sieci

finger
|-Przeznaczenie: informacja o użytkownikach
|-Parametry: finger [user]
| finger - pokarze się nam okienko w rodzaju:
| LOGIN NAME TTY IDLE WHEN WHERE
| root root ttyp1 1.01s Jan 20:33 Unknow
| finger root - pokaże się nam okienko w rodzaju:
| Login name: root In real life: root
| Directory: /root Shell: /bin/bash
| On since Jan 27 20:33:11 on ttyp1 at Unknow
| No unread mail
| No Plan.

su
|-Przeznaczenie: szybka zmiana loginu
|-Parametry: su [user]
| su root - zmieniamy się w użytkownika root po podaniu jego hasła
|-Opis: jeśli jesteśmy jako root nie trzeba podawać hasła

chmod
|-Przeznaczenie: zmieniamy parametry pliku
|-Parametry: chmod [u(user)|g(grupa)|o(właściciel)|a(wszyscy)][+|-][r(czytanie)     |w(pisanie)|x(uruchamianie)][nazwa pliku]
| chmod ugo-rw file - odbieramy prawa dostępu do czytania i modyfikowania pliku właścicielowi,grupie oraz użytkownikom
| chmod a-rw - j/w
| chmod a+r - wszyscy mają prawo do czytania pliku
| chmod a+rwx - wszyscy mają prawo do czytania, zapisywania i uruchamiania pliku
|-Parametry: chmod [liczba od 000 do 777][nazwa pliku]
| pierwsza liczba to użytkownik, druga liczba to grupa a trzecia pozostali
| 0 lub --- brak praw dostępu
| 1 lub --x wykonywanie
| 2 lub -w- czytanie
| 3 lub -wx zapis
| 4 lub r-- zapis i wykonywanie
| 5 lub r-x odczyt
| 6 lub rw- odczyt i zapis
| 7 lub rwx odczyt, zapis i wykonywanie
| chmod 777 file - dajemy pełny dostęp właścicielowi, grupie oraz użytkownikom
| chmod 000 file - zabieramy pełny dostęp właścicielowi, grupie oraz użytkownikom
| chmod a+r - wszyscy mają prawo do czytania pliku
| chmod a+rwx - wszyscy mają prawo do czytania, zapisywania i uruchamiania      pliku
|-Opis: są to prawo dostępu dające lub nie prawa do zapisu, czytania i    wykonywania
| jakie są prawa można zobaczyć wpisując ls -l na początku jest -rwxr--r--     pierwszy znak oznacza
| plik, katalog..., jeśli zwykły plik to jest minus-, 9 następnych to prawa        dostępu 3 pierwsze dla
| włąściciela 3 następne dla grupy a 3 ostatnie dla wszystkich

chown
|-Przeznaczenie: zmieniamy parametry pliku
|-Parametry: chmod [user] [plik]
| chown rex doc6 - rex jest właścicielom pliku doc6
| chown rex doc* - rex jest właścicielom wszystkich plików w katalogu zaczynających się na doc np. doc5, doc98
| chown rex ??? - rex jest właścicielom wszystkich plików mających 3 litery np.       doc, abc
|-Opis: jest to możliwość ustawienia właściciela pliku lub plików

chgrp
|-Przeznaczenie: ustawiamy która grupa jest właścicielem pliku pliku
|-Parametry: chgrp [grupa] [plik]
| chgrp gracze spis - gracze są właścicielami pliku spis
| chgrp gracze * - gracze są właścicielami wszystkich plików
|-Opis: jest to możliwość ustawienia czy d ciebie mają przychodzić komunikaty

II. Polecenia związane z plikami i katalogami:


|-Polecenia związane z katalogami:
|--ls
|--|-Przeznaczenie: sprawdzanie zawartości katalogu
|--|-Parametry: ls [parametr] [katalog]
|--| ls - zostaną wyświetlone pliki i katalogi jeden po drugim
|--| ls -a - zostaną wyświetlone wszystkie pliki (ukryte) i katalogi
|--| ls -l - zostaną wyświetlone pliki i katalogi w postaci listy
|--|-ls -t - zostaną wyświetlone pliki i katalogi według daty, najpierw wyświetlane    są pliki nowsze
|--| ls -r - zostaną wyświetlone pliki i katalogi według daty, najpierw wyświetlane    są pliki starsze
|--|-Opis: jest możliwość łączenia parametrów w postaci ls -al jednak źle będą rozpoznawane ls -a -l

|--dir
|--|-Przeznaczenie: sprawdzanie zawartości katalogu
|--|-Parametry: -brak-
|--|-Opis: to samo po napisaniu ls (bez parametrów)

|--pwd
|--|-Przeznaczenie: sprawdzanie w którym jesteśmy katalogu
|--|-Parametry: -brak-
|--|-Opis: po wpisaniu komendy pokazuje się odpowiedź

|--cd
|--|-Przeznaczenie: zmiana katalogu
|--|-Parametry: ls [parametr lub katalog]
|--| cd .. - cofamy się o 1 katalog na dół
|--| cd ../.. - cofamy się o 2 katalogi na dół
|--| cd gry - otwieramy katalog gry
|--|-cd gry/tetris - otwieramy katalog tetris w katalogu gry
|--| cd ../programy - otwieramy katalog programy w katalogu niżej
|--| cd /programy - otwieramy katalog programy na samym "dole"
|--| cd - otwieramy własny katalog
|--|-Opis: jest to możliwość zmieniania aktualnego katalogu

|--rmdir
|--|-Przeznaczenie: usuwanie katalogu
|--|-Parametry: rmdir [katalog(i)]
|--| rmdir kat1 - usunięcie katalogu kat1
|--| rmdir kat1 kat2 - usunięcie katalogu kat1 i kat2
|--| rmdir kat1/kat10 - usunięcie katalogu kat10 w katalogu kat1
|--|-Opis: jest możliwość usunięcia katalogu, UWAGA katalog musi być pusty

|--mkdir
|--|-Przeznaczenie: sprawdzanie zawartości katalogu
|--|-Parametry: mkdir [katalog]
|--| mkdir kat8 - zostanie utworzony katalog kat8
|--| mkdir kat1 gry - zostanie utworzony katalog kat8 i gry
|--| mkdir gry/nethach - zostanie utworzony katalog gry a w nim utworzony       katalog nethack
|--|-Opis: jest możliwość utworzenia katalogu

|-Polecenia związane z plikami:
|--cat
|--|-Przeznaczenie: edytowanie tekstu
|--|-Parametry: cat [parametr] [katalog]
|--| cat >nowy.w - wpisany tekst jest zapisany do pliku nowy.w
|--| cat nowy.w > dwa - plik nowy.w kopiujemy do pliku dwa
|--|-cat dwa nowy.w >tr3 - plik nowy.w i dwa (złączony jeden po drugim)     kopiujemy do tr3
|--| cat tr3 > one > two > tree - plik tr3 kopiujemy do one, one do two, two            do tree
|--|-Opis: UWAGA przy plikach binarnych grozi ta metoda zawieszeniem      terminala lub systemu
|--rm
|--|-Przeznaczenie: usuwanie pliku
|--|-Parametry: rmdir [plik(i)]
|--| rmdir plk1 - usunięcie pliku kat1
|--| rmdir plk1 plk2 - usunięcie pliku kat1 i kat2
|--|-Opis: jest możliwość usunięcia pliku

|-Polecenia związane z kopiowaniem i przenoszeniem, plików i katalogów :
|--mv
|--|-Przeznaczenie: przenoszenie plików
|--|-Parametry: mv [plik] [cel]
|--| mv qfile /tmp - przenosimy plik qfile do katalogu /tmp
|--| mv f* kat - przenosimy wszystkie pliki zaczynające się literę f do katalogu     kat
|--|-Opis: za pomocą tej komendy możemy także zmienić nazwę

|--cp
|--|-Przeznaczenie: kopiujemy plik
|--|-Parametry: cp [plik/katalog] [cel]
|--| cp plk1 plik198 - kopiujemy zawartość plk1 do plik198
|--| cp plk1 c - kopiujemy zawartość pliku plk1 do c
|--|-Opis: jest możliwość kopiowania plików i katalogów

|--mvdir
|--|-Przeznaczenie: przenoszenie katalogu
|--|-Parametry: mvdir [katalog] [cel]
|--| mvdir homm3 gry - przenosimy katalog homm3 do gry
|--| mvdir kosz /tmp - przenosimy katalog kosz do /tmp
|--|-Opis: to polecenie działa podobnie jak mv

III. Polecenia związane z procesami:


ps
|-Przeznaczenie: sprawdzanie komunikatów
|-Parametry: ps [parametry]
| ps - zotanie wyświetlone
| PID TTY STAT TIME COMMAND
| 282 1 S 0:02 /bin/login -- root
| 285 4 S 0:00 (mingetty)
| 286 5 S 0:00 (mingetty)
| 287 6 S 0:00 (mingetty)
| 301 1 S 0:01 (bash)
| 399 1 R 0:00 ps
| ps -aux - zotanie wyświetlone
| USER PID %CPU %MEM SIZE RSS TTY STAT START TIME COMMAND
| bin 95 0.0 0.6 896 44 ? S 20:32 0:00 (portmap)
| news 296 0.0 7.9 1580 516 ? S 20:33 0:00 /sbin/innd -p5 -r
| news 300 0.0 0.3 872 24 ? S 20:33 0:00 (overchan)
| jasio 283 0.1 11.0 1012 716 2 S 20:33 0:01 /bin/login -- jasio
| jasio 344 0.1 10.1 1220 656 2 S 20:38 0:01 -bash
| asia 358 0.2 10.7 1012 700 3 S 20:39 0:01 /bin/login -- asia
| asia 359 0.1 9.7 1216 632 3 S 20:39 0:00 -bash
| root 1 0.3 1.6 880 104 ? S 20:30 0:04 init
| [...]
| root 465 0.0 6.2 928 404 1 R 20:53 0:00 ps -aux
|^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
| USER - uzytkownik procesu
| PID - numer identyfikacyjny procesu
| TTY - procesy zwiazane z naszym terminalem
| STAT - status procesu
| R - proces działający (ang. running)
| T - proces zatrzymany (ang. stopped)
| P - proces w stanie spoczynku (ang. page wait)
| D - proces w stanie spoczynku (ang. disk wait)
| S - proces w stanie spoczynku (ang. sleeping)
| I - proces w stanie spoczynku (ang. idle)
| Z - proces duch (ang. zombie), zakonczył się ale nie rozliczył
| się jeszcze z procesami nadrzednymi!
| TIME - jak długo działa proces
| COMMAND - nazwa programu, ktorej odpowiada proces
| %CPU - ilość zaangażowania procesora w procesie
| %MEM - jaka część pamięci operacyjnej
|-Opis: jeśli chcesz zobaczyć kot jakie procesy wykonuje jest to polecenie             dla ciebie

kill
|-Przeznaczenie: zabijanie procesów
|-Parametry:kill [parametr] [PID]
| kill 200 - zabija proces z numerem 200 (PID)
| kill -9 200 - jeśli jest oporny i nie chce się wyłączyć jest to prawie pewny sposób
| kill -9 -1 - zabija wszystkie procesy procesy
| kill -9 0 - !!!samobójstwo!!!
|-Opis: wyłączanie procesów

IV. Polecenia związane z pomocą:


help
|-Przeznaczenie: wyświetla nam wszystkie polecenia w Linuxie
|-Parametry: -brak-
|-Opis: wyświetlenie komunikatów dostępnych w systemie

man
|-Przeznaczenie: pokazuje nam pomoc do programu
|-Parametry: man [program]
| man mount - wyświetla pomoc do polecenia mount
|-Opis: pomoc do konkretnych programów

V. Polecenia związane z kompresją i archiwilizacją:


gzip
|-Przeznaczenie: kompresuje nam archiwum *.qz
|-Parametry: gunzip [parametry] [*.gz]
| gzip arx - tworzy nam z kompresowany plik arx.gz
| gzip -d arx.gz - od kompresuje nam archiwum arx.gz
|-Opis: Można tylko kompresować jeden plik, w przypadku większej ilości trzeba użyć TAR'a

tar
|-Przeznaczenie: archiwizuje nam archiwum *.qz
|-Parametry: tar [parametry] [*.tar]
| tar -cvf plik* - archiwizuje nam wszystkie pliki do sk.tar
| tar -xvf - rozarchiwizuje nam wszystkie sk.tar
|-Opis: TAR nie kompresuje nam plików, żeby były z kompresowane trzeba użyć GZIP'a